Gedoe of goed idee? ‘Open een Rijksbureau voor Omgevingskwaliteit’

Stan Marks
Content Manager

Nederland is een land dat bekend staat om regels. Meer dan eens hoor je bijvoorbeeld over ervaringen bij het gemeentehuis, waar een heel papierwinkeltje moet worden ingeleverd voor het aanvragen van kleine wissewasjes. In de bouw is dat niet anders. En met de recente stikstofproblematiek zijn de regels die bouwers moeten volgen niet minder geworden. Daar komt nu bij dat het College van Rijksadviseurs en de Raad voor Cultuur er in een advies voor pleiten dat er een Rijksbureau voor Omgevingskwaliteit moet worden opgericht.

Wat is een Rijksbureau voor Omgevingskwaliteit?

Daarvoor moeten we even terug naar 2018, toen alle Europese ministers van Cultuur de verklaring van Davos ondertekenden. In de verklaring staat dat de ‘verdozing, verdrukking en verrommeling’ in de landschappen van Europese steden en landschappen moet worden tegengegaan. Dat klinkt misschien een beetje vaag, maar volgens De Volkskrant betekent het vooral dat zo’n bureau ‘provincies en gemeentes moet behoeden voor ruimtelijke blunders’.

Maar Nederland ziet er toch al netjes uit?

Ja, dat is wel zo, want er wordt door andere landen met veel bewondering gekeken naar de planologische kunsten van Nederland. Toch moet zo’n bureau er volgens de adviseurs komen. Het advies zegt dat het uiterlijk van Nederland de komende jaren namelijk sterk verandert, met de komst van bijvoorbeeld meer zonneparken en windmolens. De verantwoordelijkheid voor de inrichting ligt dan bij de regionale en lokale overheden en die hebben niet genoeg kennis om alles in goede banen te leiden, aldus het College.

Daarnaast maken de Europese ministers van Cultuur zich zorgen over de toenemende hoeveelheid ‘karakterloze’ gebouwen die ten koste gaat van de historische identiteit. Daarmee doelen ze dus vooral op die ‘verdozing’. Er komen – vooral aan de randen van steden – meer doosachtige bouwwerken bij, in plaats van karakteristieke gebouwen. Met het tekenen van de verklaring van Davos en het potentieel openen van een Rijksbureau voor de Omgevingskwaliteit wil Nederland de lat voor bouwcultuur hoog leggen.

De lat hoog leggen dus. Maar dan komen er dus nóg meer regels?

Ja, die twee gaan hand in hand. Toch is nog niet echt duidelijk hoe zich dat gaat uiten in de praktijk. Natuurlijk heeft de bouw – buiten de stikstofregels om – al veel te kampen met grote hoeveelheden regels. En die regels dienen allemaal een doel. Ze zijn er bijvoorbeeld om veiligheid of kwaliteit te waarborgen. Waar het Rijksbureau voor de Omgevingskwaliteit zich in dit spectrum bevindt is voor iedereen anders. Feit blijft dat bouwers zich altijd met regels hebben weten te redden en dat zal met de potentieel intrede van het Bureau niet anders zijn. De vraag die over blijft is: heiligt het doel volgens jou de regels?

Om beter te kunnen bouwen, moet er worden samengewerkt. Vandaar dat wij het samenwerken graag makkelijker willen maken. Kun je wel wat hulp gebruiken? Of ben je gewoon benieuwd hoe we dat doen? Bel, mail of tweet en dan bespreken we dat terwijl we een koffietje drinken.  

BimstreamDocstreamLeanstreamSnagstream